بعد از آنکه پس از 122 سال انتظار، منجمان ايراني در سال 1383 خورشيدي موفق به رصد مراحل کامل گذر سياره ناهيد از جلو خورشيد شدند، آخرين فرصت براي وداع با گذر اين سياره همسايه در روز چهارشنبه 17 خرداد 1391 در اختيارعلاقمندان است تا براي 105 سال ديگر با اين واقعه جذاب بدرود بگويند. از آنجا که انجمن نجوم آماتوري ايران همواره در کليه طرحها و رويدادهاي نجومي پيشگام ومشتاق برنامه هاي اصولي هم در زمينه اطلاع رساني جامع و هم بررسي تخصصي واقعه بوده است، امسال نيز با  برنامه هاي مدون به استقبال گذر زهره رفته است.

جهت ثبت نام در همايش رايگان پنجشنبه ۱۱ خرداد ۹۱ در سازمان زمين شناسي مي توانيد از لينك زير كد رهگيري دريافت نماييد

فرم ثبت نام در همايش

براساس یک مطالعه عمده علمی، بسیاری از انسان های امروزی حاوی درصد کمی از ژن های نئاندرتال ها هستند.

این یافته بسیاری از کارشناسان را شگفت زده کرده است زیرا شواهد ژنتیکی قبلی حاکی از آن بود که نفوذ ژنتیکی نئاندرتال ها بر وراثت در انسان ناچیز یا هیچ است.

این نتایج ناشی از تحلیل نقشه ژنتیکی نئاندرتال هاست که ساختار جسم و اندام آنها را تشریح می کند.

اما این مطالعه مؤید آن است که جد انسان امروزی به جمعیت کوچکی از آفریقایی ها که بعدا در سراسر کره پراکنده شدند می رسد.

یک مطالعه تازه به روی بقایای نئاندرتال ها حاکیست که این موجودات گیاهان و سبزیجات را می پخته و مصرف می کردند.

محققان در آمریکا دانه های مواد گیاهی پخته را لای دندان های نئاندرتال ها یافته اند.

این اولین بار است که تایید می شود رژیم غذایی نئاندرتال ها فقط به گوشت محدود نمی شده و کاملتر از آنچه تاکنون تصور می شد بوده است.

جمعی از پژوهشگران ادعا می کنند برای اولین بار به شواهدی دست یافته اند که نشان می دهد انسان های نخستین نئاندرتال برای اولین در 50 هزار سال پیش بدن خود را نقاشی می کردند.

گزارش این تیم تحقیقاتی که در آکادمی علوم ملی (PNAS ) منتشر شده ، نشان می دهد صدف های بدست آمده که شامل بقایایی از رنگدانه هاست ،احتمالا به عنوان جعبه های لوازم آرایش توسط نئاندرتال ها استفاده می شده است.

آژانس فضایی آمریکا ناسا مبلغی را برای مطالعه "اشعه های بالابرنده" برای جمع آوری نمونه هایی از سطح یا جو اجرام آسمانی مثل سیارات اختصاص داده است.

این جایزه 100 هزار دلاری برای بررسی سه تکنیک لیزری برای انجام آنچه تاکنون موضوع آثار علمی تخیلی بوده است به کار گرفته خواهد شد.

ميـدان‎هاي گازي زاگرس را مي‎توان به دو واحد بزرگ « گروه دهــرَم » و « جوان‎تر از دهرَم » تقسيم كرد. ميدان‎هاي گازي گروه دهرَم سازندهاي فراقون، دالان، كنگان ، بيشتر از نوع ميدان‎هاي بسيار عظيم و عظيم‎اند كه از آن جمله مي‎توان به ذخاير پارس جنوبي، پارس شمالي، كنگان، نار، آغار، دالان، وراوي اشاره كرد. مهم‎ترين ميدان‎هاي گازي جوان‎تر از دهرَم عبارتند از: ميدان‎هاي تنگ بيجار در سازند سروك، سرخون در سازند جهرم و عضو گوري، گورزين در سازند آسماري، سَلَخ در سازندهاي سروك و فهليان، گشوي جنوبي در سازندهاي سروك، پايده و آسماري، سورو در سازندهاي گدوان و داريان.در ايران مركزي در حوضة قم، در دو ميدان نفتي به نام‎هاي « البرز » و « سراجه » سازند آهكي قم سنگ مخزن است

نفت علاوه بر ويژگيهاي خاص خود در عرصه توليد و اقتصاد   ؛ داراي پيشينه و تاريخ خاص خود نيز مي باشد.براي بررسي پيشينه و تاريخ نفت مي توان از مبحث زمين شناسي نفت و شرايط خاصي كه نفت در آن توليد مي شود بررسي را آغاز نموده و پس از آن به  ويژگيهاي كاربردي نفت در روزگار باستانپرداخت . نگاهي به مسجدسليمان ؛مهد نفت ايران در روزگار باستان در اين ميان مي تواند به  تفهيم اهميت و كاربردهاي نفت در روزگار باستان كمك شاياني نمايد.

کنترل کردن قطب نما به شرح زير است:

شاخص آن نچسبيده باشد.

نشانگر نشان دهنده در روي قطب نما خم نشده باشد.

شيشه و قسمتهاي کريستالي آن نشکسته باشد.

اعداد روي شاخص خوانا باشد.

درست بودن آن را در جهتي که ميدانيد امتحان کنيد.

قطب نما با انحراف بيش از 3 درجه غيرقابل استفاده و دور ريختني است.

هنگام سفر مطمئن شويد که درب قطب نما به خوبي بسته شده، زيرا درب قطب نما عقربه‌ها را پوشانده و از حرکت و لرزش آنها هنگام سفر جلوگيري ميکند.

اگر نحوه كار با قطب‌نما و گرا را بدانيد در طبيعت ناشناخته هم گم نمي‌شويد. چون مي‌دانيد در كدام جهت چند متر حركت كرده‌ايد. همچنين اگر آسيبي ديديد مي‌توانيد موقعيت خود را به افراد ديگر اطلاع دهيد.
مهمترين كارايي قطب‌نما اين است كه جهات را به شما نشان مي‌دهد. قطب‌نما را بايد كاملا صاف و در راستاي افق در دست بگيريد. زير بعضي از قطب‌نما‌هاي قلابي وجود دارد كه شست دست راست شما بايد در آن قرار گيرد و با دست ديگر بايد آن را صاف بگيريد. با حركت پا (و نه دست خود) آنقدر بچرخيد كه شاخص بر علامت شمال منطبق شود. در اين حالت رو به شمال ايستاده‌ايد. بديهي است دست راست شما شرق، پشت سر شما جنوب و دست چپ شما غرب است.

معمولي ترين و ساده ترين ابزار براي تعيين مسير است. شاخص در قطب نماي عدسي دار حرکت ميکند. در مدل نظامي اين قطب نما علامت گذاري خارجي به مايل است و علامت گذاري داخلي به درجه است. حلقه bezel چرخ دنده اي دارد که با دکمه اي که دارد هر دفعه 3 درجه را تعيين ميکند جمعاً فشار 120 دفعه دکمه حرکت 360 درجه را دارد.

مقدمه
مهارت در استفاده از ابزار هاي زمين شناسي براي زمين شناس امروز بسيار مهم و اساسي به نظر مي رسد و مي تواند او را در برداشت هاي صحرايي بسيار کمک نمايد. کمپاس يکي از وسايل اصلي زمين شناسان در برداشت هاي صحرايي مي باشد که مهارت در استفاده از آن مي تواند يک زمين شناس حرفه اي را در رسيدن به هدفش کمک نمايد. کمپاس توسط بسياري از زمين شناسان براي نقشه برداري صحرايي از موضوعات زمين شناسي استفاده مي شود. زمين شناسان بيشترين استفاده را از کمپاس برانتون مي کنند اما باستان شناسان، مهندسين محيط زيست و نقشه برداران نيز از قابليت هاي اين وسيله استفاده مي نمايند.

همیشه یادم هست که برای تمرین تیراندازی و یا شکار به دل طبیعت بکر می رفتیم.آن روزها مثل دنیای امروز وسایل و تجهیزات مدرن بین شکارچیان و تیراندازان به طور حرفه ای رواج پیدا نکرده بود.برای مثال وقتی می خواستم با سلاح گلوله زنی برنو یا ماوزر 98k کالیبر آلمانی می خواستم تیراندازی کنم به روی سلاح یک شکاف درجه نظامی قرار داشت که همیشه برای تیراندازی،طبلک شکاف درجه را به بالا یا پایین قرار می دادم و تیراندازی می کردم.هرکجا که تیر من به هدف مورد نظر اصابت می کرد آن را مبنای تیراندازی خود در فاصله های مختلف قرار می دادم و برای خود تخمین فاصله می زدم که هیچ وقت در موقع حساس درست از کار در نمی آمد.تیراندازی در شیب کوهستان هم همیشه معمای لاینحل بود.نمی دانستم چگونه با آن مقابله کنم.یکی می گفت:«بر روی سلاح دوربین نصب کن.»دیگری می گفت:«دوربین که نصب کردی در سرازیری چند سانتی متر بالاتر را بگیر و در سربالایی چند سانتی متر پایین تر.دوربین سلاح تنظیم شده و گلوله به هدف اصابت می کند.»یا هرگاه که با سلاح ساچمه زنی به قصد شکار پرندگان و یا تیراندازی به اهداف پروازی می رفتیم همیشه با این مشکل مواجه بودیم که از چه چوکی بر روی لوله سلاح استفاده کنیم،چقدر

اگر قصد سفر به مناطقی دارید که به آنها  آشنایی کامل ندارید , قبل از عزیمت نقشه های دقیق منطقه را تهیه کنید . نقشه منطقه می تواند شما را در راهیابی , آشنایی با نوع خاک منطقه , آگاهی از مکان تپه های شنی و باتلاقها , ارتفاعات , چشمه ها و بسیاری از نکات پر اهمیت دیگر آگاه سازد . همچنین با در اختیار داشتن یک نقشه مناسب دید بهتری به محیط اطراف خود خواهید داشت .   همراه داشتن وسایل مکان یابی مانند GPS و قطب نما نیز از جمله نکات مهمی است که نمی توان از کنار آن به سادگی گذشت .

همانطور که می دانید نقشه هایی مفید است که دارای مقیاس باشند . زیرا در این نقشه ها امکان محاسبه های فاصله های واقعی بر روی زمین و اندازه گیری از روی نقشه وجود خواهد داشت . بنابراین در هر نقشه باید مقیاس آن به طور واضح مشخص گردد .

مقیاس نقشه را می توان به سه صورت نشان داد :

1 – مقیاس توضیحی ( جمله ای ) : که در یک عبارت به صورت جمله بیان می شود . مثل عبارت " یک سانتیمتر برابر یک کیلومتر است .

2 – مقیاس خطی

3 – مقیاس کسری

به علت کاربرد بیشتر مقیاس کسری در کتب درسی با مثال هایی به توضیح بیشتر این مقیاس می پردازیم :

این روش از طریق بیان کردن ارتباط بین مقیاس نقشه و مقدار واقعی آن در روی زمین صورت می گیرد . این ارتباط به صورت یک کسر نشان داده می شود . اگر چه این مقیاس به نام مقیاس کسری معروف شده است اما معمولا به شکل یک نسبت نوشته می شود . برای مثال نمایش کسری 100000 : 1 به صورت نوشت . اگر طول و عرض نقشه در عدد 100000 ضرب شود اندازه های واقعی آن به دست می آید . در این نقشه ، یک سانتیمتر از نقشه برابر 100000 سانتیمتر بر روی زمین یا 1000 متر و یا یک کیلومتر است .

عرض جغرافیایی ، خطی است که موقعیت شمالی – جنوبی ما را بین دو قطب مشخص می کند .
نصف النهار استوا به عنوان درجه 0 شناخته شده است . قطب شمال ، 90 درجه شمالی و قطب جنوب 90 درجه جنوبی می باشد .
هر درجه عرض جغرافیایی 111 کیلومتر و هر دقیقه آن 1.85 کیلومتر می باشد .

طول جغرافیایی :

خطوط طول جغرافیایی در راستای قطب شمال – قطب جنوب قرار گرفته اند و موقعیت شرقی – غربی را نمایش می دهند .
گرینویچ 0 درجه است و تا 180 درجه به سمت شرق و 180 درجه به سمت غرب می تواند گسترده شود .
سمبل نمایش طول و عرض بر حسب درجه ، دقیقه و ثانیه به صورت زیر می باشد .

زلزله اي با بزرگي هفت ريشتر كه ويراني هاي عظيم و تلفات زيادي در كشور هاييتي به جا گذاشت،‌ در منطقه اي كه از نظر گسل هاي تكتونيكي بسيار پيچيده و درهم و برهم است رخ داده است. اين منطقه نزديك به محل تقاطع صفحات پوسته اي آمريكاي شمالي و كاراييب قرار دارد.

زلزله هاييتي بزرگ بوده ولي عظيم نبوده است. اين نظر زمين شناسان درباره اين زمين لرزه است. اما سه عامل باعث شده اين زلزله ويراني و كشتار عظيمي به وجود آورد و از اين نظر منحصر بفرد باشد.

این درخت که 'جوروپا' نام دارد نوعی بلوط کوهی است. محققان دانشگاه دویس در کالیفرنیا این درخت را کشف کرده اند.

آنالیز کرومیت چند کشور

نتیجه گیری

در ایران نیز مانند سایر نقاط جهان کرومیت با سنگ های اولترامافیک همراه است و معادن ثانویه و آواری کرومیت شناخته نشده است . کرومیت های ایران بیشتر از نوع عدسی شکل هستند لیکن کانسار های لایه ای شکل نیز در برسی های انجام شده توسط سازمان زمین شناسی کشور ( سبزه ای) در منطقه اسفندقه گزارش شده است .

سازمان دهی معادن کشور و پتانسیل یابی سیستماتیک و تهیه شناسنامه پتانسیل های کرومیتی در اسرع وقت انجام پذیرد با توجه به این که برخی از عناصر بسیار کمیاب و مرد نیاز مانند و فلزات گروه پلاتین جزء موادی هستند که همواره در نواحی حاوی کرومیت مورد جستجو قرار می گیرند .

آخرین تحولات اقتصادی در زمینه بازار کروم

طبق مطالعاتی که انجام گرفته است طی دهه آینده تقاضای فزاینده ای برای کرومیت وجود خواهدد داشت . این تقاضا با تولید بیشتر ، حاصل از ذخایر با اهمیت کنونی ( معدن بوشولد کمپلکس در آفریقای جنوبی ، منطقه کمپی رسای (Kempirai) در شوروی و معدن کمی در فنلاند) تامین خواهد شد .

این که تولید کننده جدیدی یافت شود که بتواند قبل از سال 2000 سهم عمده ای از تولید کرومیت دنیا را به دست گیرد ، غیر محتمل به نظر می رسد .

کانسارهای مهم کرومیت جهانی

1 – کمپلکس بوشولد در آفریقای جنوبی :

کمپلکس بوشولد که ان را تماشایی ترین و جالب ترین کمپلکس آذرین می نامند مساحتی در حدود 2600 مایل مربع را در آفریقای جنوبی می پوشاند این توده شامل یک لوپولیت بسیار عظیم است که از شرق تا غرب بیش از 460 کیلومتر و از شمال تا جنوب بالغ بر 250 کیلومتر گسترش دارد .

نحوه تشکیل :

  مطالعات زیادی در باره اصل و منشاً کانسارهای کرومیت صورت گرفته است . تمام کانسارهای اولیه کرومیت از نوع انتراماگماتیک ( تشکیل شده در داخل توده آذرین ) می باشد و در سنگهای قلیایی تا بسیار قلیایی دیده   می شود .نوع کانه کروم ، شکل و وسعت کانسار آن تابع ترکیب شیمیائی ماگما تغییرات عوامل فشار – حرارت و ترکیب در ضمن سرد شدن ماگما و همچنین تابع  حرکاتی است که ماگما در ضمن سخت شدن و یا بعد از آن تحمل کرده است پدیده تفریق تبلور که موجب تمرکز کرومیت کردیده است نیز تابع ترکیب ماگما و سرعت انجماد و سرد شدن و وجود مواد فرار درآن و بالاخره حرکاتی است که ماگما در ضمن سرد شدن داشته است به این جهت تمرکز کانسارهای کرومیت در نقاط مختلف دنیا به طور متنوع انجام گرفته است وبا وجود پیشرفتهایی که در گذشته انجام گرفته هنوز نکات مجهولی باقی مانده است .

 ویژگی های ذخایر کرومیت لایه لایه و پودی فورم

گردآورنده: امین تقی لو

زمین شناسی و متالوژی کانسار های کرومیت :

تمرکز کرومیت در نتیجه تفریق ماگما های الترابازیک است که در اثر تبلور و اختلاف وزن مخصوص انجام می گیرد یعنی وقتی که ماگما سرد و کرومیت متبلور چون وزن داخل سنگ های آذرین تشکیل می دهند معادن کرومیت به دو شکل دیده می شوند :

 الف) stratiform لایه ای شکل   ب) podiform ( عدسی های نامنظم )

از آنجا که افیولیت ها در ردیابی و وجود کانسنگ کرومیت نقش بسزایی داشته ابتدا مختصری جهت آشنایی با افیولیت ها ارائه می شود.

در فرهنگ زمین شناسی منظور از افیولیت سنگ خاصی نیست ، بلکه مجموعه ای از سنگهای بازیک و اولترا بازیک لایه لایه است. به همین دلیل غالبا از مجموعه های افیولیتی ( کمپلکس افیولیتی ) یا سری های افیولیتی سخن به میان می آید . این مجموعه ضخامتی در حدود 4000 تا 5000 متر دارد و از بالا به پایین لایه های زیر را می توان در آن مشاهده کرد ، پیلولاوا (pillov-lava ) ، دولریت ، گابرو و پریدوتیت ها که داخل آنها رگه های کرومیتی به صورت عدسی های نازکی وجود دارد .

برای مشخص کردن ماده معدنی در کانسار های آن سه نکته اساسی ساخت و بافت و شکل آن مورد توجه قرار می گیرد . منظور از ساخت حالت خاص دانه های کرومیت از لحاظ شکل ، درشتی و وضع آن نسبت به کانی های مجاور بخصوص سیلیکاتهاست ( میکروسکوپی ) و اصطلاح بافت ناظر به جایگزینی و پخش کرومیت در حوزه کانسار است ( ماکرسکوپی )

وزن اتمی                                                          01/52

نقطه ذوب                                                          1875

نقطه جوش                                                         1680

گرمای نهان ذوب                                                 7/31

گرمای ویژه                                                        104/0

هدایت حرارتی                                                    65/0

مقاومت الکتریکی                                                1/13 میکرواهم

تغیییر حجم در هنگام ذوب                                      -

وزن مخصوص                                                   1/7

ضریب انبساط                                                    0001/0 *1/8

سختی برنیل                                                       350

عدد کلارک                                                       0083/0  درصد

منبع : 1989 " Chromium " Rosskill 

گردآورنده: امین تقی لو

   حوضه رسوبي كوير بزرگ حوضه اي است بين قاره اي  (Intercontinental) كه از زمان ائوسن تاكنون توسط رسوبات تبخيري پر گرديده است . ضخامت اين رسوبات 6 تا 7 كيلومترمي باشد. به غير از خود حوضه كوير كه داراي گنبدهاي نمكي در قسمت شمال غربي است ، دو حوضچه ديگر در اطراف حوضه كوير وجود دارد كه هر كدام از آنها داراي مركز رسوبگذاري نمكي و گنبد نمكي جداگانه مي باشند .

سمپوزيوم  ديا پيريسم با نگرشي ويژه به ايران :

در موضوع: سمپوزيوم دياپيريسم

تاثير دياپريسم نمکي بر رسيده بودن(maturity) گرمائي و پيدايش ئيدروکربن در نواحي قطبي کانادا

  متن اصلي:

جزائر لوگهیدLougheed و ملویلMelville در بخش جنوب باختری حوضه سوردروپ Sverdrup جای دارند که یک حوضه کافتی دارای ردیف ستبری از رسوبهای کربنیفر تا ترسیر است. سنگهای نفتی پرمایه در حوضه سوردروپ در گروه تریاس میانه و بالای شای پوئینت Sheipoint و نیز در سازند ژوراسیک خلیج جیمسونJameson جای گرفته اند. مواد آلی در رسوبهای شای پوئینت تشکیل شده اند از آلگهای تاسمانال، دینوفلاژلات ها و بیتوینیت بی شکل(آمورف) با خمیر فلوئورسان.وجود کربن آلی کامل بمیزان زیاد(Toc) تا 15% وزن و اندیس ئیدروژن (HI) تا 700 میلی گرمHC/g carg)) در آمیخته انواع I و II کروگن را در حوضه سوردروپ باختری مشخص می دارد و شای پوئینت در مرحله کاتاژنز تشکیل ئیدروکربن است. سازند خلیج جیمسون دارای در آمیخته ای از کروگن انواع I و II است و به این ترتیب اصولاً گازدار است. مقدارToc تا 3% وزنی HI آن تا 400 میلی گرم HC/g cohy می رسد.

دریاچه بختگان – طشک :

دریاچه های بختگان و طشک دو فرونشست میان کوهی هستند که ارتفاع آنها از سطح دریای آزاد حدود 1558 متر است دریاچه بختگان که در باختر نیریز قرار دارد و به صورتیک فرو افتادگی کشیده به طول تقریبی 70 تا 100 کیلومتر است که روند شمال باختر- جنوب خاور دارد و سطح زیر پوشش آن حدود 2000 کیلومتر مربع است .

 سواحل این دریاچه با رسوبات سفیدرنگ تبخیری پوشیده شده اند ولی در سواحل نزدیک به سنگ های افیولیتی  رنگ تیره تر است دریاچه طشک با وسعت تقریبی 800 کیلومتر مربع در شمال باختری دریاچه بختگان و 160 کیلومتری خاور شیراز قرار دارد.

گنبدهای نمکی ایران :

1-  دربخش شمالی کویر بزرگ ایران که بیش از 50 گنبد نمکی وجود دارد

2- گنبد نمکی جنوب و جنوب غرب ایران که شهرت جهانی دارد . در جنوب ایران بیش از 100 گنبد نمکی بین بندرعباس سروشان14 گنبددر جنوب کازرون مشاهده شده است .

گنبدهای نمکی سازند هرمز h5,h4,h3,h2,h1

h1 نمک ، h2 ماسه سنگ ، شیل ، سیلتستون قرمز رنگ ،h3 آهک بد بو، h4 سنگهای آذرین ولکانیکی ، توف کلاستیک h5 آذرین درونی .

 شرایط لازم برای ایجاد یک ساخت گنبدی:

1-  وجود یک لایه با خواص پلاستیکی مانند رس ، یخ و نمک

2-  عمق دفن نمک باید تقریباً m1000 باشد

3-  وارد شدن نیروهای تکتونیکی افقی که باعث شروع حرکت نمک می شود

مراحل تشکیل ساختمان گنبدهای نمکی :

1-  پوسیده شدن لایه های ضخیم نمک به وسیله یک یا چند لایه رسوبی بصورت هم شیب

2-  تشکیل طبقات با شیب ملایم

انواع سنگهای تبخیری

ژیپس و ایندریت :

سولفات کلسیم در طبیعت به صورت ژیپس (CaSO 4 ,2H 2 O ) ویا انیدریت)  (  CaSO 4  یافت میشود.انیدریت مصارف بسیار محدود دارد در حالیکه مصارف ژیپس بسیار گسترده است. 

به طور کلی این دو کانی در شرایط تبخیری به وجود میآیند.انیدریت به دلیل حلالیت بالا وتبدیل شدن به ژیپس بندرت در سطح زمین یلفت میشود.نظر به این که ژیپس درسطح زمین پایدار است بنابراین میتواند حالت رخنمون داشته باشد. این کانیها در حوضه های بسته وباز که میزان تبخیر آنها زیا د است تشکیل میشوند.